|
|
||
 |
Hedef: Seminerin hedefi, simülasyon yaklaşımının temel adımlarının “ARENA” yazılımı yardımıyla öğretilmesidir. İşletmeler, performanslarının düşmesine neden olan birçok problemle karşı karşıya kalırlar. Bunun yanında işletmelerde daha yüksek performansa ve başarıya ulaşmayı amaçlayan birçok kararın alınması gerekir. Bu problemlerle başa çıkmak amacıyla birçok teknik geliştirilmiştir. Fakat bazı durumlarda problemler var olan matematiksel modellerin kullanılamayacağı kadar karmaşık olabilmektedir. Tanımlanmış modellerin çözemediği ya da karar vericinin anlamakta zorlandığı kadar karmaşık modellere gerek olduğu durumlarda, simülasyon yaklaşımı kullanılabilecek bir tekniktir. Simülasyon, gerçek hayattaki sistemin benzerinin bilgisayar ortamında yaratılması ve bu model yardımıyla problemlere çözüm üretilmesi sürecidir. Bu bağlamda simülasyon modelleri, pilotları eğitmek için geliştirilen uçuş simülatörlerine benzerler. Gerçek uçağın davranışlarını, pilotla etkileşimli olan bir bilgisayar ortamında üreten uçuş simülatörleri, pilotun gerçek uçakla uçmadan havada karşılaşabileceği problemlere hazırlanmasını sağlar. Benzer şekilde işletme sistemlerinin simülasyon modelleri de yöneticilerin, yönetim kararlarını gerçek işletme üzerinde denemeden, bilgisayar modeli üzerinde denemelerini ve doğru kararlara ulaşmalarını sağlar. Simülasyon yaklaşımını diğer yaklaşımlardan ayıran en önemli iki özelliği; · Modelin davranışının gerçek sistemin davranışına benzerliği ve · Model yardımıyla deneylerin yapılabilmesidir. Modelden elde edilen sonuçlarla, işletmenin gerçek sonuçlarının birbirine benzemesi, karar vericinin simülasyon modeline güvenmesini sağlar. Örneğin bir üretim sisteminde, makinaların önünde işlenmeyi bekleyen parçalar birikmiş olsun. Bu üretim sisteminin simülasyon modelini çalıştırdığımızda gerçek hayattakine benzer şekilde makinaların önünde parça kuyrukları oluşacaktır. Böylece karar verici simülasyon modelinin, kendi işletmesini yansıttığını anlayacak ve bilgisayarda yapacağı deneylerin sonuçlarına güvenebilecektir. İşletmenin problemlerine ilişkin birçok çözüm önerisi geliştirilebilir. Fakat gerçek hayata uygulandığında çözüm önerilerinin nasıl sonuç vereceğini, performansı artırıp artırmayacağını ya da problemi ortadan kaldırıp kaldırmayacağını kestirmek zordur. Çözüm önerilerini işletme üzerinde denemenin sakıncaları vardır: · Çözüm önerisinin uygulanması çok maliyetli olabilir. Bu durumda eğer uygulama sonucunda yetersiz bir performans artışı sağlanırsa söz konusu maliyete boşuna katlanılmış olur. · Çözüm önerilerinin işletmenin üzerinde denenmesi ve sonuçlarının ölçülmesi (gerçek zamanlı olduğundan) uzun süre alır. · Deneylerin işletme üzerinde uygulanması işletmenin günlük çalışmalarını aksatır. Bu nedenlerle çözüm önerilerinin gerçek hayatta değil de aynı davranışı sergileyen bir model üzerinde denenmesi çok yararlı olacaktır. Simülasyon modellerinde üretilen çözümler deneylere dayandığı için karar vericilere büyük olanaklar sunar. Seminer İçeriği: Seminer, bir simülasyon çalışmasının geçmesi gereken adımların anlatılmasından oluşmaktadır.
Ders sırasında örnek olarak basit hizmet/üretim sistemleri tanımlanacaktır. Simülasyon çalışmasının adımları, tanımlanan örnek üzerinde uygulanacaktır. Modeller ARENA yazılımında tanımlanmış modülleri birbirine bağlayarak oluşturulmaktadır. Örneğin bir üretim sistemine gelen malzemeleri simülasyon modelinde yaratmak amacıyla “CREATE” isimli modül kullanılmaktadır. Malzeme geldikten hemen sonra işlem görüyorsa, “CREATE” modülünün arkasına “PROCESS” modülü eklemek gerekmektedir. Her bir modül belirli bir amaçla oluşturulmuştur ve belirli bir görevi vardır. Bu nedenle seminerin büyük kısmı modüllerin kullanımının anlatılmasını içerecektir. AraçlarSeminer uygulamalı olarak bilgisayarda yapılacaktır. Simülasyon modellerinin geliştirilmesi sırasında aşağıdaki paket programlardan yararlanılacaktır. · Girdi değişkenlerin analizi. Kesikli olay tabanlı simülasyonda, gerçek hayattaki bazı değişkenlerin davranışlarını rastsal olarak bilgisayar ortamında yaratmak gerekmektedir. Bu değişkenler girdi değişkenler olarak adlandırılır. Girdi değişkenlerin simülasyon modeline aktarılabilmesi amacıyla bazı analizlerin yapılması gerekir. Bu analizler için hem “Stat::Fit” paket programından ve hem de “ARENA” yazılımının “Input Analyzer” programından yararlanılacaktır. · Simülasyon modeli kurulması. Gerçek hayattaki sistemin simülasyon modeli bilgisayar ortamında yaratılacaktır. Bu amaçla “ARENA” simülasyon yazılımından yararlanılacaktır. Yazılımın eğitim amaçlı öğrenci versiyonu kullanılarak “ARENA”nın modelleme modülleri anlatılacaktır. Modüllerin açıklanması, derslerin başında tanımlanacak örnek sistemlerin modellerini kurarak, uygulamalı olarak yapılacaktır. · Çıktıların analizi. Sistem simülasyonu stokastik bir teknik olduğundan çıktıların yorumlanmasında istatistik tekniklerden yararlanılmaktadır. Simülasyon modellerinin çıktılarını analiz etmede kullanılan teknikler, “ARENA” yazılımının “Output Analyzer” ve “Process Analyzer” programları yardımıyla açıklanacaktır. Seminerin Katılımcılara Katkıları:Seminerin aşağıdaki konularda katkısı olacaktır:
Süre: 2 gün (16 saat) |
|
